Folkert Post (1880-1954)

Folkert Post (1880-1954), opgegroeid in Midlum onder de rook van Harlingen, was een kunstschilder uit de nadagen van de Haagse School, vaak beschouwd als behorend tot de derde generatie van deze invloedrijke stroming. Post schilderde voornamelijk landschappen, naast een kleiner aantal portretten. Zijn werk kenmerkt zich door een ingetogen kleurgebruik, een nadruk op atmosfeer en een zekere weerbarstigheid in toon. Het landschap is bij hem geen idyllisch decor, maar een karaktervolle aanwezigheid — soms zwijgzaam, soms ongenaakbaar.

Naar de natuur

Folkerts ouders woonden in Harlingen en vestigden zich rond zijn geboorte in Midlum, waar zijn vader een wagenmakerij begon. Het noordelijke landschap, met zijn weidse luchten en wisselende licht, is hem tijdens zijn jeugd als het ware ingeprent.

Na zijn opleiding aan de kweekschool vertrok Post met zijn diploma naar Den Haag, het centrum van de Haagse School. Daar kwam hij in aanraking met een schildertraditie waarin sfeer, tonaliteit en het alledaagse landschap centraal stonden. Toch koos hij aanvankelijk voor het beroep van onderwijzer. Pas op veertigjarige leeftijd durfde hij het aan om zich volledig aan de schilderkunst te wijden — een moedige stap die zijn leven een nieuw, onzeker maar bezield verloop gaf.

Met zijn jonge gezin trok hij door Oost-Nederland en het Harzgebergte in Duitsland. Deze periode van omzwervingen markeert het begin van zijn professionele kunstenaarschap. Hij schilderde ‘naar de natuur’; hij werkte in directe relatie tot het landschap, zoekend naar verstilling en karakter. Toen hij begin twintigste eeuw terugkeerde naar Nederland woonde en werkte hij lange tijd op een schip in de omgeving van Zwolle — een bestaan dat zijn verbondenheid met water, lucht en horizon versterkte. Later vestigde hij zich, via een tussenstop in Amsterdam, in Abcoude, waar hij tot zijn overlijden in 1954 bleef werken.

'Kunstenaars aller landen verenigt u!'

De invloed van de Haagse School is zichtbaar in zijn aandacht voor licht en stemming, maar zijn werk behoudt een eigen, nuchtere signatuur. In een tijd waarin de moderne kunst zich snel ontwikkelde en nieuwe stromingen zich aandienden, voelde Post zich sterk verbonden met ambacht en traditie. In latere jaren werkte hij mee aan een pamflet waarin kunstenaars waarschuwden voor wat zij zagen als de teloorgang van de kunsten onder invloed van radicale vernieuwingen. De oproep ‘Kunstenaars aller landen verenigt u!’ getuigt van zijn overtuiging dat vakmanschap, onderlinge verbondenheid en respect voor het ambacht essentieel waren voor het voortbestaan van de kunst.

Folkert Post bewoog zich daarmee op het spanningsveld tussen verleden en toekomst. Zijn oeuvre vormt een verstilde tegenstem in een periode van artistieke omwenteling — geworteld in traditie, maar ontstaan in een tijd van verandering.

De tentoonstelling in het Hannemahuis toont behalve indrukwekkende schilderijen ook kleinere landschapjes op paneel, portretten, zijn schilderskist, foto’s, het typoscript van het pamflet en een aantal andere memorabilia uit zijn avontuurlijke leven. Het is een eerbetoon aan deze Friese schilder wiens werken al meer dan veertig jaar niet meer in Friesland te zien zijn geweest.

Aanjager van de tentoonstelling is Jouke Post, kleinzoon van de schilder en auteur van het boek Folkert Post. Meester met een missie - te koop bij het museum (€ 17,50). Op 27 mei geeft hij een lezing in de gehoorzaal van het museum over leven en werk van zijn grootvader. Aanvang 20.00 uur, inloop vanaf 19.30 uur.